کم کاری تیروئید بایگانی - فارسی طب

رژیم‌ های مناسب برای تیروئید

 

 بیماری گواتر, کم‌کاری تیروئید

مهم‌ترین ماده مغذی برای ساخته شدن هورمون‌های تیروئید، ید است

 

یکی از سؤالات بسیار رایج بیماران، نوع رژیم غذایی مناسب برای بیماری‌شان است. واقعیت این است در مورد بیماری‌های تیروئید، رژیم خیلی اهمیت ندارد و فقط موارد خاص و محدودی است که توجه به آنها اهمیت دارد و خواندن این چند سطر می‌تواند به این موضوع کمک کند.
نکته اصلی این است که مهم‌ترین ماده مغذی برای ساخته شدن هورمون‌های تیروئید، ید است. ید عنصری است که به صورت نمک در دریا به‌وفور موجود است. از آنجا که در گذشته تمام زمین را دریا فرا گرفته بود، خاک خشکی‌های نزدیک دریا نیز ید دارد و بدن تمام گیاهان و جانوران که غذایشان از خاک به دست می‌آید، حاوی ید است‌.

 

البته ید موجود در بدن جانداران دریایی بسیار زیادتر است، زیرا خشکی‌ها طی سالیان متمادی از ید تخلیه شده‌اند و در برخی مناطق که دور از دریا هستند ید بسیار ناچیز است. به این ترتیب واضح است که غذاهای دریایی و نمک حاوی ید خوبی هستند و از طرف دیگر مواد غذایی که از گیاهان و جانداران در نقاط دور از دریا تهیه می‌شوند، ید کافی ندارند.
کمبود ید مواد غذایی در سال‌های نسبتا دور، علت اصلی بیماری گواتر و کم‌کاری تیروئید در ایران بوده است. در سال‌های اخیر برنامه‌ریزی سازمان بهداشت جهانی و همکاری ایران منجر شد تمام نمک‌های خوراکی موجود در فروشگاه‌ها با مقدار کمی ید غنی شوند‌؛ بنابراین دردهه‌های اخیر، کمبود ید و گواتر ناشی از آن بسیار کم رخ می‌دهد.
نکته جالب و اساسی این است که به‌رغم این تلاش بین‌المللی، عده‌ای سودجو با این بهانه که نمک‌های ید‌دار دارای عارضه هستند، مردم را به خوردن انواعی از نمک غنی نشده مثل سنگ نمک ترغیب می‌کنند.

 

این مشکل زمانی بدتر می‌شود که خانم‌های باردار نمک‌های متفرقه می‌خورند و دچار کمبود ید و عوارض آن می‌شوند. باید بدانیم خانم‌های باردار نیاز زیادی به ید دارند و خوردن غذاهای دریایی و نمک‌های معمولی موجود در سوپر‌مارکت‌ها برای این منظور کافی هستند.
کلم، شلغم، ترب سیاه و هم خانواده‌هایشان دارای ماده‌ای هستند که می‌تواند ید را دفع کند. اگر این مواد خیلی زیاد مصرف شوند ممکن است بیماران دچار کم‌کاری تیروئید و گواتر و تشدید بیماری شوند.

 

نکته مهم این است که خوردن این مواد با مقادیر محدود و معقول مشکل ایجاد نمی‌کند و نباید بیماران را به کلی از خوردن مواد غذایی مفید محروم کنیم.‌ یک موضوع مهم دیگر این است که بیماری‌های تیروئید مختلف هستند و در مورد برخی از انواع این بیماری‌ها مثل توده‌های خوش‌خیم و بدخیم و نیز بیماری پرکاری تیروئید هیچ‌گونه رژیم خاصی تاثیر ندارد و فقط در مورد گواترها و کم‌کاری‌ها، به رعایت رژیم مختصری نیاز است.

رژیم‌ های مناسب برای تیروئید

کم کاری تیروئید در بدو تولد کودکان

 

کم کاری تیروئید در نوزادان,درمان کم کاری تیروئید نوزادان

مصرف مناسب ید، در مادران باردار در پیشگیری از ابتلا به کم کاری تیروئید نقش موثری دارد

کم کاری تیروئید در بدو تولد؛ عامل عقب ماندگی ذهنی
کم‌کاری مادرزادی تیروئید، بر اثر کمبود هورمون‌های تیروئید در بدو تولد یا پس از آن دیده می‌شود. در این بیماری سطح هورمون تیروکسین کمتر از میزان طبیعی است. این بیماری اغلب موارد در اثر اختلال غده تیروئید در دوران جنینی اتفاق می‌افتد. هر نوزادی که متولد می‌شود، ممکن است به این بیماری مبتلا باشد. با توجه به این که غده تیروئید بر همه جوانب سلامت تاثیر می‌گذارد، در صورت کنترل و تشخیص کم‌کاری تیروئید، اقدامات درمانی برای آن باید به‌سرعت شروع شود.

دکتر سهیلی پور، می‌گوید: کم‌کاری تیروئید بر اثر کمبود ترشح هورمون‌های تیروئید، ممکن است از بدو تولد یا درهر زمانی پس از تولد ایجاد شود. لزوم تشخیص به‌موقع این بیماری از آن روی اهمیت دارد که سال‌های اول عمر، زمان تکامل مغز کودک بوده و تکامل طبیعی مغز وابسته به هورمون‌های تیروئید است. این بیماری در بدو تولد به‌ندرت علائم دارد. در صورت تشخیص می‌توان از عوارض برگشت‌ناپذیر و غیرقابل جبران آن جلوگیری کرد. اختلال در تکامل غده تیروئید و اختلال در سنتز هورمون‌های تیروئید، علل این بیماری است. بروز کم‌کاری مادرزادی تیروئید، در دختران دو برابر پسران است.

نشانه‌های متفاوت در بدو تولد
ایشان، در این باره می‌گوید: کم‌کاری تیروئید در ۹۵ درصد موارد در بدو تولد بدون علامت است و بندرت با علائمی از قبیل، ورم اطراف چشم، خواب آلودگی، زبان بزرگ و زردی طولانی خود را نشان می‌دهد. این متخصص تاکید می‌کند: با از بین رفتن زمان طلایی و به تعویق افتادن درمان، این بیماری با اختلال در تکامل مغز، سبب بروز اختلال توانایی‌های مغزی، بدنی و رشد قدی می‌شود. همچنین بروز اختلال در ترشح هورمون‌های تیروئید در ماه‌های اول تولد، باعث عقب ماندگی ذهنی کودک می‌شود.

اختلال تیروئیدی مادر، جدی گرفته شود
مصرف مناسب ید، در مادران باردار در پیشگیری از ابتلا به این بیماری نقش موثری دارد. در حال حاضر، مساله کمبود ید در ایران حل شده است. مصرف کافی ید از اختلال در تکامل مغز جنین جلوگیری می‌کند. دکتر سهیلی پور معتقد است؛ بررسی کم‌کاری تیروئید در مادر باردار ضرورت دارد، چراکه جنین در سه ماه اول تولد قادر به ساختن هورمون تیروئید نیست و تکامل مغز جنین در این سه ماه وابسته به هورمون‌های تیروئید مادر است. استفاده از برخی داروهای پرکاری تیروئید و رادیواکتیو، طی حاملگی سبب بروز کم‌کاری مادرزادی تیروئید در نوزاد می‌شود، البته این تاثیرات ممکن است گذرا یا دائم باشد. این متخصص تاکید می‌کند: نکته حائز اهمیت این است که مادر، قبل از بارداری و در دوران بارداری از نظر تیروئیدی تحت نظر پزشک باشد. فراموش نکنیم مشکلات تیروئیدی در حاملگی، سبب بروز کم‌کاری مادرزادی تیروئید نمی‌شود.

  کم کاری تیروئید در نوزادان,درمان کم کاری تیروئید نوزادان

در روز سوم تا پنجم تولد برای تشخیص کم‌کاری مادرزادی تیروئید، از نوزاد آزمایش گرفته میشود
درمان کم‌هزینه
در طرح غربالگری کشور، با گرفتن چند قطره خون از پاشنه پای نوزادان، در روز سوم تا پنجم تولد، برای تشخیص کم‌کاری مادرزادی تیروئید، بیماریابی انجام می‌شود. عوارض این بیماری با تشخیص زودرس و درمان به موقع در کشور کاهش یافته است.

 

ایشان با اشاره به این موارد می‌گوید: بیماری کم‌کاری مادرزادی تیروئید در صورت تشخیص به‌موقع، درمانی کم‌هزینه دارد و با شروع هر چه سریع‌تر درمان، از عوارض بیماری جلوگیری می‌شود. وی در پاسخ به این سوال که بعد ازتشخیص کم‌کاری مادرزادی کودک چه اقداماتی باید انجام شود، می‌گوید: در صورت غیرطبیعی بودن آزمایش پاشنه پا، نوزاد به متخصصان اطفال یا به فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم کودکان ارجاع داده می‌شود. چنانچه با آزمایش سرمی تشخیص این بیماری تائید شود، کودک در یک روند سه ساله تحت درمان قرار می‌گیرد. بعد از این دوره درمان در بیشتر موارد قرص تیروئید قطع شده و بیمار دوباره از نظر بالینی و آزمایشگاهی مورد بررسی قرار می‌گیرد. اگر آزمایش، با وجود عدم مصرف یک ماهه دارو طبیعی باشد، می‌توان دارو را قطع کرد.

کم کاری تیروئید در بدو تولد کودکان

سردی دست و پا یکی از علائم کم کاری تیروئید

 

 بیماری های خود ایمنی, کم کاری تیروئید

سردی دست و پا یکی از علائم کم کاری تیروئید می باشد

 

قرار گرفتن در معرض هوای سرد همیشه با سرد شدن انگشتان دست همراه است. این اتفاق طبیعی است چون بدن خون بیشتری را به اندام های حیاتی مانند قلب، مغز و ریه ها می فرستد.
اما اگر انگشتان شما همیشه و حتی در هوای گرم، سرد هستند، این ممکن است نشانه دلایل دیگری باشد.

نشانگان رینود: این اختلال یکی از علل شایع سرد بودن انگشتان است و به شرایطی اطلاق می شود که در آن تنگی عروق خونی در انگشتان دست، و گاهی اوقات پا، گوش و بینی ایجاد ی شود. این شرایط پاسخ به سرما و یا احساسات است. مبتلایان به نشانگان رینود اغلب دارای انگشتان سرد و بی حس هستند. تغییر در شیوه زندگی از قبیل پوشیدن دستکش در هنگام سرما و اجتناب از استرس برای مدیریت این اختلال کافی هستند.

 

بیماری های خود ایمنی: گاهی اوقات یک بیماری زمینه ای می تواند باعث ایجاد پدیده رینود شود. لوپوس و سایر بیماری های خود ایمنی را می توان مثال زد. در این بیماران نیز سرد شدن انگشتان دست شایع است.

 

کم کاری تیروئید: غده تیروئید در حقیقت ترموستات بدن است و وقتی این غده کم کار می شود، علاوه بر نشانه هایی از قبیل خستگی، یبوست، افزایش وزن، احساس سرد بودن نیز ایجاد می شود. شیوع هایپوتیروئیدی بیشتر در زنان و افراد بالای ۵۰ سال است.

 

مشکلات گردش خون: گردش خون ضعیف باعث می شود مواد مغذی و غنی از اکسیژن در جریان خون کاهش یابد و پمپاژ قلب ضعیف شود. وقتی قلب نتواند خون کافی به سراسر بدن بفرستد، دست و پا احساس سردی، بی حسی، سوزن سوزن شدن و … می کند.

 

کم خونی: این عارضه زمانی رخ می دهد که بدن به اندازه کافی گلبولهای قرمز خون ندارد و میزان هموگلوبین نیز در خون پایین است. در نتیجه کم خونی و کاهش سطح اکسیژن، ممکن است سردی دستها اتفاق بیفتد. دریافت ناکافی آهن از رژیم غذایی، قائدگی، برخی سرطان ها و اختلالات گوارشی مانند سلیاک و بیماری کرون، از علل دیگر کم خونی هستند. علاوه بر سرد شدن دستها، علائم دیگر کم خونی شامل خستگی، سردرد، سرگیجه، تنگی نفس، و پریده رنگ شدن پوست است.

 

کمبود ویتامین ب ۱۲: این ویتامین در گوشت، مرغ، تخم مرغ، شیر و دیگر مواد لبنی وجود دارد و در تشکیل سلول های قرمز خون موثر است. کمبود این ویتامین می تواند منجر به کاهش تولید سلول های قرمز خون و کم خونی پس از آن شود. کمبود ویتامین ب ۱۲ در گیاه خواران، مبتلایان به کرون و بیماری سلیاک شایع است. یک آزمایش خون ساده می تواند تعیین کند که دچار این کمبود هستید یا نه. در صورت کمبود ویتامین ب ۱۲ یکی از علائم شایع سرد شدن انگشتان دست است.

 

فشار خون پایین: افت فشار خون و فشار خون پایین می تواند بنا به طیف وسیعی از دلایل از جمله کم آبی بدن، از دست دادن خون، برخی از داروها، اختلالات غدد درون ریز و … رخ دهد. سرد شدن انگشتان دست، سرگیجه، تاری دید، خستگی، تهوع، ضعف، و احساس سردرگمی از علائم این اختلال است.

 

استرس و اضطراب: در نتیجه استرس مزمن و اضطراب، عروق خونی دچار انقباض شده و در نتیجه انگشتان دست و یا پا دچار سردی می شود.

 

داروها: داروهای بسیاری می تواند منجر به تنگ شدن عروق خونی شود. بتابلاکرها (تجویز شده برای تنظیم فشار خون)، برخی داروهای ضد سرطان، داروهای میگرن، داروهای ضد احتقان بدون نسخه، و … منجر به بروز سردی در انگشتان دست می شود.

 

سیگار کشیدن: نیکوتین موجود در سیگار باعث تنگ شدن عروق خونی و ایجاد پلاک در شریان ها می شود. کاهش جریان خون در اندام ها نیز در نتیجه سیگار کشیدن منجر به سرد شدن انگشتان می گردد.

سردی دست و پا یکی از علائم کم کاری تیروئید