بیماری کبد بایگانی - فارسی طب

بیماری مزمن کبد چرب

۱۰ بهمن ۱۳۹۴

بیماری مزمن کبد چرب

 

سیستم ایمنی بدن, سوءتغذیه

بیماری کبد چرب در میان مردان جوان نسبت به زنان جوان شایع‌تر است
بیماری کبد چرب حالتی پیش‌رونده دارد و در صورتی که درمان نشود، به دلیل همین مزمن بودن آسیب‌های بیشتری حتی در حد مرگ در برخی بیماران را ممکن است رقم بزند؛ بویژه آن‌که هنوز داروی خاص و مطمئنی ساخته نشده که بتوان درمان قطعی این بیماری را در فرد مبتلا نوید داد.
هر موجود زنده از سلول‌هایی تشکیل شده است و هر سلول برای حیات و انجام وظایفش به موادی نیاز دارد. کبد یکی از ارگان‌های مهم بدن به شمار می‌رود که از سلول‌های زیادی تشکیل شده و چربی هم یکی از موادی است که سلول‌های این عضو بدن به آن نیاز دارد.
کبد در واقع کار پالایش و سم‌زدایی را به‌عهده دارد، اما اگر این میزان چربی از مقداری معین و سالم بگذرد، بیماری کبد چرب بروز می‌کند و باعث ایجاد اختلالاتی در فعالیت آن می‌شود.
کبد چرب چیست؟
بیماری کبد چرب در ابتدا علامت واضحی ندارد و علت اصلی آن هم چندان شناخته شده نیست، اما براساس یافته‌های کنونی مشخص شده است که وقتی واکوئول‌های چربی در سلول‌های کبد جمع می‌شود، آن را ملتهب می‌کند و سیستم ایمنی بدن همین التهاب را نشانه بروز بیماری ارزیابی می‌کند و با صدور علائمی به فرد پیام می‌دهد که مشکلی در این قسمت از بدنش پیش آمده است.
در بسیاری از موارد سیستم ایمنی می‌تواند با همین علائم ارتش خود را فرابخواند و به جنگ بسیاری از مشکلات درون بدن برود و سرانجام نیز بر مشکل فائق آید، اما در برخی موارد، بخصوص اگر سیستم ایمنی فرد ضعیف باشد، این علائم هشداری است برای شخص تا به فکر درمان باشد. با این حال، در مورد این بیماری همچنان که گفته شد، علائم چندان واضح نیست.

 

وقتی از چربی در کبد سخن می‌گوییم، باید بدانیم که منظور افزایش آن از حد طبیعی است که این میزان چربی اضافی حدودا بیش از ۵ درصد وزن تشخیص داده می‌شود. از این‌رو، همین جمله نشان می‌دهد که یکی از عوامل ایجاد کبد چرب، اضافه وزن است که به دلیل ذخیره و تجمع چربی اضافی و در نتیجه عقب ماندن کبد از مراحل سوخت‌وساز است. مشخص شده که در مواردی نیز گرسنگی کشیدن طولانی‌مدت و سوءتغذیه هم در ابتلا به این بیماری نقش داشته‌ است.
عددها و رقم‌ها
طبق برخی آمار، این بیماری در میان مردان جوان نسبت به زنان جوان شایع‌تر است، اما با اضافه شدن سن و سال، در زنان بیشتر بروز می‌کند؛ بخصوص اگر این زنان پا به سن یائسگی گذاشته باشند.
گرچه کودکان هم ممکن است به آن مبتلا شوند، اما در میان آنها به طور معمول چربی کبد پس از ۱۰ سالگی مشاهده شده است؛ هرچند که در کودکان احتمال ابتلا بیشتر به دلیل نقص‌ها یا اختلالاتی است که به طور مادرزادی دچار آن بوده‌اند و اثر آن بر کبد با افزایش چربی خودنمایی کرده است.

 

براساس این آمار، نزدیک به سه‌چهارم بیمارانی که به این بیماری دچار می‌شوند، اضافه وزن دارند و بخشی از آنها مستعد یا دارای بیماری‌هایی چون سوءتغذیه، دیابت و چربی خون هستند.
سبک زندگی و رژیم غذایی دردسرساز
متخصصان می‌گویند رژیم غذایی غیرسالم، بدغذایی، زیاده‌روی در خوردن غذاهای آماده و فرآوری شده و بخصوص فست‌فودهایی که مواد تشکیل‌دهنده آنها را سس، سوسیس و کالباس، مواد پیتزایی و مانند اینها تشکیل می‌دهد، اضطراب، کلسترول بالا، افزایش تری‌گلیسیرید در خون، مصرف برخی داروها مثل کورتون، کنترل سرطان یا داروهای هورمونی، نداشتن فعالیت کافی یا ورزش منظم، برخی جراحی‌ها مثل عمل جراحی روی روده و معده (برای کوچک کردن آن) و مانند اینها از جمله عواملی است که بر پیدایش یا شدت گرفتن بیماری کبد چرب اثرات قابل توجه می‌گذارد و هر قدر سن افزایش یابد، احتمال ابتلا به آن در اشخاصی که این عوامل، در سبک زندگی آنها مشاهده می‌شود، قوت بیشتری خواهد گرفت.

 سیستم ایمنی بدن, سوءتغذیه

بیماری کبد چرب در صورتی که درمان نشود آسیب‌های بیشتری رقم می زند

 

انواع بیماری کبد چرب
بیماری کبد چرب چند نوع است. در بسیاری از کشورهای جهان به دلیل مصرف الکل رخ می‌دهد که در این صورت با وارد آوردن آسیب‌هایی به آن امکان شکستن مولکول‌های چربی را گرفته، فرد را به مرور زمان دچار سیروز کبدی می‌کند.
در کسانی که الکل استفاده نمی‌کنند، نوع دیگری از آن مشاهده می‌شود که به کبد چرب غیرالکلی معروف است و به دلیل اختلال کار کبد یا تجمع چربی ناشی از اضافه وزن در بافت آن رخ می‌دهد و فرد را دچار التهاب و سیروز، زخم و نارسایی کبدی می‌کند. مادران باردار هم ممکن است نوع دیگر این بیماری را مبتلا شوند که به کبد چرب بارداری معروف است. در این نوع از بیماری که از جمله موارد نادر محسوب می‌شود، کلیه‌ها هم دچار اختلالاتی می‌شود و احتمال خونریزی و به خطر افتادن جان مادر و جنین افزایش می‌یابد.
البته احتمال ابتلا به آن معمولا پس از سه ماهگی است که به دلیل تشابهات با برخی مراحل بارداری مثل حالت تهوع، استفراغ و زردی چهره ممکن است دیر تشخیص داده شود و به همین دلیل توصیه شده پس از سه ماهگی حتما مادران باردار از نظر سلامت کبد و کلیه برای انجام آزمایش اقدام کنند.
بررسی علائم مشکوک
همان‌طور که اشاره شد، این بیماری علامت چندان واضحی ندارد، اما با اطلاع از اشکالاتی در سبک زندگی مثل فعالیت و ورزش نکردن یا سبک غذایی مثل تحمل گرسنگی یا داشتن اضافه وزن و… اگر مواردی چون احساس خستگی مفرط یا مزمن، بالا بودن میزان چربی یا قند خون، زردی چهره و پوست، احساس کسالتی که مزمن شده باشد، درد گهگاه در منطقه‌ای از قسمت بالایی شکم که در سمت راست آن مشاهده شود، بهتر است برای انجام آزمایش‌های مربوط به آن اقدام شود.
بررسی‌ها برای تشخیص پس از مشاهده چنین علائمی با تجویز پزشک برای انجام آزمایش همراه است. علاوه بر آزمایش‌هایی چون میزان قند خون، کلسترول، مقدار برخی آنزیم‌های کبدی و… سونوگرافی و سیتی‌اسکن می‌تواند میزان و مقدار انباشتگی چربی در کبد را نشان دهد.
بیماری کبد چرب حالتی پیش‌رونده دارد و در صورتی که درمان نشود، به دلیل همین مزمن بودن آسیب‌های بیشتری حتی در حد مرگ در برخی بیماران را ممکن است رقم بزند؛ بویژه آن‌که هنوز داروی خاص و مطمئنی ساخته نشده که بتوان درمان قطعی این بیماری را در فرد مبتلا نوید داد.
در برخی مواقع، پزشکان دارویی به نام متفورمین را به منظور درمان تجویز می‌کنند که بهره‌های درمانی و اثرات قطعی آن همچنان نامعلوم است. با این حال، اصلاح تغذیه و سبک زندگی فرد می‌تواند تا حدود زیادی جلوی پیشرفت بیماری را گرفته، با کند شدن روند آن میزان التهابات و آسیب‌ها را تا حدود زیادی بکاهد.

سیستم ایمنی بدن, سوءتغذیه

مصرف سبزیجاتی چون اسفناج به پاکسازی بهتر بدن کمک می کند

 

چند اقدام اساسی
در واقع اقدامات پزشکی و درمانی در این زمینه بر کنترل و مهار تمرکز دارد. به همین منظور لازم است فرد مبتلا اگر اضافه وزن دارد، برنامه اصولی و درستی برای کاهش وزن خود در پیش گیرد، اگر الکل مصرف می‌کند آن را کنار بگذارد، از غذاهایی که احتمال ابتلا به کبد چرب را تقویت می‌کند پرهیز کند، روغن‌های ناسالم را با انواع سالم‌تر و کم‌خطرتر (روغن‌های غیراشباع مثل روغن زیتون یا روغن ماهی) جایگزین کند و… تجویزهای پس از معاینه پزشکی را تا مدت مورد نظر پزشک ادامه دهد.
البته باید توجه داشت که اقدامات کاهش وزن باید به گونه‌ای باشد که وزن فرد به طور ناگهانی سقوط نکند؛ زیرا علاوه بر اثرات ناگوار بر زیبایی و بخصوص امکان ریزش مو و پیری زودرس پوست، احتمال تشدید اختلالات به واسطه همین کاهش سریع وزن افزایش می‌یابد.
یکی دیگر از اقدامات مفید، رویکرد به انجام فعالیت‌های مرتب روزانه بخصوص ورزش است. ورزش باعث تقویت متابولیسم و در نتیجه کاهش چربی عمومی در بدن از طریق سوخت و ساز می‌شود و اثرات آن بر کاهش چربی کبد مشخص شده است. استفاده از میوه‌ها و بویژه وارد کردن مواد غذایی خاصی همچون سبزیجات در برنامه روزانه تغذیه نیز سبب کاهش سرعت پیشروی بیماری و در صورتی که فرد مبتلا به این بیماری نیست، باعث دور ماندن از شکل‌گیری آن خواهد شد و اقدامی عالی برای پیشگیری دانسته می‌شود.
بخور و نخورهایی برای تقویت کبد
کبد، عضوی از بدن است که خدمات زیادی به سلامت بدن می‌کند، اما بیشترین خدمت آن، پاکسازی بدن و دفع سموم است. کبد سالم می‌تواند نقش بسیاری در سلامت کلی و عمومی بگذارد و برعکس، اگر دچار اختلال شود، اختلالی در روند گوارش ایجاد کند یا نتواند سموم را جذب و دفع کند یا بیماری‌هایی چون کبد چرب را نصیب بدنی کند که در آن واقع است.
یکی از راه‌هایی که بتوان از چنین عواقبی در امان ماند کمک به سلامت آن با خوردن مواد غذایی، معدنی و گیاهی است.
کاسنی از جمله گیاهانی به شمار می‌رود که از دیرباز مورد توصیه طبیبان سنتی بوده است. ریشه این گیاه می‌تواند علاوه بر مزایای زیاد درمانی دیگرش، به عنوان تقویت‌کننده‌ای مناسب برای کبد استفاده شود. در همین دسته‌بندی، از گون هم می‌توان برای افزایش قدرت کبد در روند سوخت‌وساز بهره گرفت. ریشه‌های این گیاه همانند کاسنی علاوه بر داشتن خواص متعدد می‌تواند مورد استفاده اشخاص برای بالا بردن توان کبد باشد.
تهیه دمنوشی از گل مریم هم اثرات خوبی بر تقویت کارایی کبد بر جا می‌گذارد.
به کسانی که دچار اضطراب هستند، توصیه می‌شود زغال‌اخته مصرف کنند که استرس را کاهش می‌دهد و استرس باعث ایجاد اشکالات متعدد و متفاوت روانی و جسمی می‌شود و بر کبد نیز اثر می‌گذارد. به همین دلیل با مصرف زغال‌اخته می‌توان یک تیر را بر دو هدف نشاند.
از میان خوردنی‌های غذایی، می‌توان مکمل روغن ماهی را نام برد که قدرت زیادی در شکستن چربی‌ها بخصوص در ناحیه کبد دارد و به تقویت کار کلیه‌ها، معده و خونرسانی بهتر کمک شایانی می‌کند.
اگر می‌خواهید خود را از بیماری‌ها و نارسایی‌های کبدی، بخصوص نارسایی‌هایی چون اختلال کبد چرب دور بمانید، مصرف آبمیوه‌ها پیشنهاد سالمی برای این منظور است. آب سیب، هویج، لیموترش، حتی سبزیجاتی چون اسفناج و جعفری، برخی کلم‌ها مثل بروکلی، قمری و بروکسل می‌تواند این نیت شما را برآورده کند و مواد معدنی آنها به کمک پاکسازی بهتر بدن از سموم بیاید.

 

در راس تمام خوراکی‌ها که تقریبا همگان بر اثرات و مزایا و فواید گوناگون آن در زمینه‌های بسیار متفاوت واقف هستند، عسل قرار دارد. خوردن مقداری کنترل شده و متعادل از عسل به طور منظم یک فایده دیگر هم دارد که آن دور شدن از احتمال ابتلا به بیماری‌های کبدی و از همه مهم‌تر سیروز کبدی است.
زنجبیل، دارچین، سرکه، سیر، پیاز، نان سبوس‌دار، آرتیشو یا کنگر فرنگی، قاصدک ترش، رزماری، کاکائوی تلخ، سیب، تمشک، پرتقال، گریپ‌فروت، طالبی، گلابی، کشمش، آلو و مانند اینها نیز اثرات مفیدی بر تقویت کبد دارد.

بیماری مزمن کبد چرب

بیماری های کبد مراقب باشید

 

 کبد چرب, بزرگ شدن کبد

 کبد چرب یکی از بیماریهای شایع کبد است

 

کبد بزرگترین ارگان داخلی بدن است که بیش از ۵۰۰ عملکرد حیاتی را کنترل می کند. مراحل اولیه بیماری های کبد هیچ علایمی ندارند؛ بنابراین کوچکترین نشانه ای نیز باید جدی گرفته شود.
کبد یکی از اندام های بزرگ سمت راست شکم است که حدود ۱٫۳۶ کیلوگرم وزن دارد. مهمترین وظیفه کبد، فیلتر کردن خونی است که از دستگاه گوارش وارد کبد می شود و قرار است در سراسر بدن جریان یابد. تمام مواد سمی و مضر خون در کبد جدا می شوند. کبد با تولید صفرا، چربی غذا را تجزیه کرده و آن را تبدیل به انرژی می کند. ذخیره قند بدن نیز به عهده کبد است.

 

تولید و سنتز عناصر مهم پلاسمای خون و ذخیره برخی از مواد مغذی از جمله ویتامین ها و آهن نیز به عهده کبد است. سم زدایی، تنظیم هورمون، سنتز پروتئین، هضم غذا و تجزیه سلول های قرمز خون نیز از مهمترین وظایف کبد به شمار می آیند.

 

بیماری های کبد
به گزارش بنیاد کبد کانادا، بیش از ۱۰۰ نوع بیماری کبدی وجود دارد که شایع ترین آن عبارتند از:
• هپاتیت ویروسی A، B و C
• سرطان کبد
• بیماری های کبد در دوران بارداری
• هموکروماتوز (تجمع آهن در بدن)
• بیماری کبد چرب
• سیروز
• انسداد مجرای صفراوی
• بیماری کیستیک کبد
• سنگ کیسه صفرا
• هپاتیت نوزادان

 

برخی از بیماری های کبد ژنتیکی هستند و برخی دیگر توسط ویروس یا سموم (مانند دارو یا الکل) بوجود می آیند. افرادی که در معرض خون یا ترشحات بیماران امراض ویروسی کبدی قرار دارند و بیماران دیابتی و مبتلا به تری گلیسیرید بالا و افراد چاق، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های کبد قرار دارند. استفاده از سرنگ مشترک، خالکوبی غیربهداشتی و رابطه جنسی محافظت نشده نیز می تواند منجر به بیماری های کبد شود.

 

زرد شدن پوست و چشم، شکم درد مزمن، تورم شکم، خارش مداوم پوست، ادرار تیره، مدفوع کم رنگ یا خونی، خستگی، تهوع، کبود شدن پوست و از دست دادن اشتها، مهمترین علایم بیماری های کبد هستند.

 

کبد چرب چیست؟
با توجه به گزارش محققان کلینیک کلیولند آمریکا، وجود چربی در کبد طبیعی است ولی زمانی که این میزان افزایش یابد، عارضه ای به نام کبد چرب به وجود می آید. دو نوع کبد چرب الکلی و غیر الکلی وجود دارد.

 

کبد چرب الکلی به دلیل مصرف الکل بوجود می آید و چاقی، رژیم غذایی نامناسب، دلایل ژنتیکی و هپاتیت، زمینه را برای کبد چرب غیر الکلی فراهم می کنند. کاهش وزن، زردی و خستگی مزمن، از مهمترین علایم کبد چرب هستند. دیابت، اضافه وزن، کلسترول و تری گلیسیرید بالا، احتمال این عارضه را افزایش می دهند.

 

بیماری های کبد, پاکسازی کبد

 زرد شدن پوست و چشم یکی از علائم بیماریهای کبد است

 

بزرگ شدن کبد
بزرگ شدن کبد (هپاتومگالی) عارضه ای است که به تنهایی بیماری محسوب نمی شوند ولی می تواند نشانه ای از یک بیماری جدی مانند مشکل کبد یا نارسایی قلب باشد. بزرگ شدن کبد معمولا نشانه ای ندارد و توسط سی تی اسکن و ام آر آی تشخیص داده می شود. پزشکان برای حل این مشکل، بیماری های پس زمینه ای را درمان می کنند.

 

درد کبد
درد کبد معمولا در سمت راست بالای شکم و درست زیر دنده ها احساس می شود و می تواند منجر به درد پشت شود. درد کبد معمولا با درد کلیه یا شکم اشتباه گرفته می شود و به محض مشاهده مراجعه به پزشک الزامی است.

 

نارسایی کبد
نارسایی کبد یک شرایط اضطراری پزشکی است که می تواند با تهوع، کاهش اشتها، خستگی، اسهال، یرقان و خونریزی همراه باشد. کما و سردرگمی ذهنی، از دیگر عوارض نارسایی کبد است. نارسایی کبد معمولا به دنبال بیماری هایی نظیر هپاتیت و سیروز و مصرف بیش از اندازه برخی دارو ها و اعتیاد به الکل بوجود می آید و تنها راه درمان آن، پیوند کبد است.

 

حقایقی در مورد کبد:
– کبد بزرگترین ارگان داخلی بدن است.

 

– بیش از ۵۰۰ عملکرد حیاتی بدن، از جمله مبارزه با انواع ویروس و عفونت به عهده کبد است.

 

– کبد با تولید پروتئین و هورمون در سراسر بدن، نقش مهمی را در حفظ سطح نرمال قند خون ایفا می کند.

 

– کبد تنها عضوی است که می تواند خود را بازسازی (ترمیم) کند؛ به همین دلیل است که افراد می توانند بخشی از کبد خود را اهدا کنند.

 

– کبد حدود ۱۰ درصد از جریان خون را مصرف می کند و در هر دقیقه حدود دو لیتر خون پمپاژ می کند.

 

انواع سبزیجات، گریپ فروت، گردو، لیمو، آووکادو، چای سبز، سیر، چغندر، سبزیجات با برگ های سبز پررنگ و زردچوبه مهمترین غذاهایی هستند که کبد را سالم نگه می دارند.

 

استفاده از غذاهای آماده و حاضری، الکل و سیگار، روغن و غذاهای سرخ کرده و عدم تحرک، مهمترین دلایل آسیب به کبد هستند.

بیماری های کبد مراقب باشید