سالمندان بایگانی - فارسی طب

he3968

فارسی طب:اینگونه پارکینسون را مهار سازید

مراقب افسردگی سالمندان باشید

 

افسردگی در سالمندان

گروه درمانی یکی از مهم‌ترین روش‌های درمان بیماری افسردگی در دوران سالمندی می باشد

 

افسردگی یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش کیفیت زندگی در سالمندان است و در این سنین آمار ابتلا به افسردگی هم در خانم‌ها و هم در آقایان سالمند افزایش می‌یابد. افسردگی در پیری بسادگی متوقف نمی‌شود اما با با برخی مراقبتهای ویژه و پیروی از اصول زندگی سالم می‌توان بر آن غلبه کرد.

افسردگی در سالمندان می‌تواند به علت بروز هر یک از اتفاق‌های ناگوار زیر در زندگی شروع شود.

 

این گونه اتفاق‌ها اصلیترین علل بروز افسردگی در سالمندان است:
از دست دادن عزیزان به خصوص همسر یا یکی از فرزندان
از دست دادن سلامتی جسمی
نزدیک شدن به مرگ و شروع فرایند زوال فرد

از دست دادن سلامتی یکی از عزیزان
انزوا و تنهایی‌ به‌دلیل کاهش روابط اجتماعی و مشکلات جسمی
از‌دست‌دادن انگیزه و هدف، احساس بی‌هویتی و بی‌هدفی به‌دلیل بازنشستگی و یا محدودیت‌های فیزیکی در انجام فعالیت‌ها
مشکلات جسمی‌ و بیماری‌هایی که موجب افسردگی سالمندان می‌شوند؛ از جمله مشکلات قلبی، کم‌کاری تیروئید، کمبود ویتامین ۱۲B، اسیدفولیک، آلزایمر، پارکینسون، دیابت، لوپوس و بیماری سرطان اشاره کرد.
مصرف داروهایی مانند داروهـــای استروئیــدی و هورمونی، داروهای بیماران مبتلا به آرتروز، داروهای پایین آورنده فشار خون، داروهای تجویزی بیماران قلبی، داروهای بیماران مبتلا به سرطان و حتی مسکن‌ها می‌توانند باعث تحریک افسردگی شوند.
ترس و اضطراب‌، وحشت از مرگ و نگرانی به خاطر مشکلات مالی و یا جسمی

علائم و نشانه‌های افسردگی سالمندان
احساس پوچی، اندوه و اضطراب، خستگی و عدم انرژی، از دست رفتن علاقه و لذت در اعمال روزمره، بروز مشکلات خواب از جمله بیدار شدن از خواب در صبح خیلی زود، مشکلات تغذیه و وزن، خارش یا درد بدن که بهبود نیابد، دشواری در تمرکز یا تصمیم گیری، احساس ترس از آینده، احساس گناه، بی‌پناهی و ناخوشی، افکار مرگ و خودکشی و تلاش برای خودکشی از جمله علائمی هستند که اگر هر کدام بیش از ۲ هفته باقی بماند نشان دهنده افسردگی هستند و حتما باید به پزشک مراجعه شود.

باید دقت داشته باشیم افکار مرگ و خودکشی از علایم شایع افسردگی در این سنین است که در سالمندان با تفاوت در علایم خلق همراه است.

تنهایی اصلیترین دلیل افسردگی
انزوا یا تنهایی یکی از اصلیترین دلایل افسردگی در این سنین است. از آنجا که تنهایی باعث کاهش روابط اجتماعی می‌شود، یکی از مهم‌ترین زمینه سازهای افسردگی در دوران سالمندی است. افراد سالمند به دلیل از دست دادن انگیزه و هدف که به احساس بی‌هویتی هم منجر می‌شود، افسردگیشان روز به روز تشدید می‌شود تا حدی که ترجیح می‌دهند با هیچ یک از نزدیکانشان رفت و آمدی نداشته باشند و همین امر باعث می‌شود این افراد روز به روز منزوی‌تر شوند.

 

راههای کمک به سالمندان

انزوا یا تنهایی یکی از اصلیترین دلایل افسردگی در دوران سالمندی است

 

تشخیص افسردگی در سالمندان
علائم زیر می‌توانند نشان دهنده ابتلای سالمندان به افسردگی باشد:
غم و اندوه مداوم که با رخ دادن رویدادهای خوشحال کننده نیز بهبود نمی‌یابند.
عدم علاقه به انجام فعالیت‌ها و کارهایی که قبلا از آن‌ها لذت می‌برده‌اند.
از دست دادن علاقه به معاشرت و ارتباط با دوستان و برقراری روابط اجتماعی
احساس گناه و سرزنش کردن خود
بدبینی شدید به آینده
فکر کردن به خودکشی و حرف زدن در مورد تمایل به مردن و یا اقدام به خودکشی

به یاد داشته باشید که حرف زدن و یا فکر کردن به خودکشی در این سنین بسیار خطرناک است و باید برای رفع آن به سرعت اقدام شود.

درک مسائل روانی و عاطفی افراد سالمند نیازمند کسب آگاهی، مطالعه و دریافت آموزش‌های لازم است. در درمان یا جلوگیری از تشدید افسردگی جلب مشارکت خانواده و یا دوستان نزدیک فرد سالخورده دارای اهمیت بسیاری است. شخص مبتلا به دلیل کاهش یا قطع حمایت نزدیکان، عزت نفس خود را از دست داده و امیدش را برای تداوم زندگی از دست می‌دهد. بنابراین رفتار محبت‌ آمیز مراقبین از اثر بخشی لازم برخوردار خواهد بود.

پیوند دادن فرد سالمند با جنبه‌های مثبت زندگی وی که در گذشته از آن بهره‌مند بوده می‌تواند شناخت او را به جهان پیرامون و اطرافیان تغییر دهد. همچنین گروه درمانی یکی از مهم‌ترین روش‌هایی است که در درمان بیماری افسردگی در این سنین مورد استفاده قرار می‌گیرد. انجام مشاوره‌های گروهی باعث می‌شود بیان آزادانه احساسات و افکار برای سالمندان فراهم گردد.

به طور کلی روش‌های زیر را می‌توان برای کمک به رفع افسردگی فرد سالمند پیشنهاد داد:

۱-بیرون آمدن از خانه: می‌توان به پارک رفت، ناهار را با دوستان میل کرد. قدم زد، فعالیت‌های هنری کرد، فیلم دید و…

۲-کاهش زمان‌های تنهایی: با دیگران در ارتباط باشید و اگر قادر به حرکت نیستید از کسانی که دوستشان دارید دعوت کنید تا به دیدنتان بیایند و یا با تلفن با آن‌ها در تماس باشید. بیرون رفتن گروهی‌، ملاقات با دوستان و آشنایان‌، رفتن به اجتماعات و گروه‌های همسالان می‌تواند فرد سالمند را در مقابله با تنهایی و انزوا یاری دهد‌.

۳- ‌کمک داوطلبانه به دیگران: کمک به دیگران یکی از بهترین راه‌های به‌دست‌آوردن ارزش و احترام و کسب آرامش در این دوران است‌.

۴- یادگیری مهارتی جدید: به‌دنبال فعالیت‌هایی بروید که همیشه آرزوی انجام آن را داشته و قادر باشد خلاقیت شما را شکوفا سازد.

۵-ورزش: اگر بیمار و ناتوان هستید راه‌های بسیاری وجود دارد تا قدرت بدنی خود را بالا ببرید حتی روی صندلی و ویلچر.

۶- مصرف وعده‌های غذایی سالم: یک رژیم غذایی ناسالم باعث تشدید افسردگی می‌شود‌. بنابراین سعی کنید رژیم غذاییتان مملو از سبزیجات‌، میوه‌، حبوبات و پروتئین کافی باشد‌.

۷-درمان دارویی مؤثر: معاینه پزشکی می‌تواند نشان دهد که نیاز به استفاده از دارو دارید یا نه. در صورت نیاز، داروهای ضدافسردگی می‌توانند در بازگرداندن تعادل به هدایت‌کننده‌های عصبی مفید باشند.

عدم تشخیص بموقع افسردگی روند درمان بیماری جسمی را به تأخیر می‌اندازد و افت عملکرد اجتماعی، محدودیت و رنج فراوان در ارتباطات اجتماعی و در ‌‌‌نهایت وخیم شدن بیماری جسمی سالمند از عوارض تأخیر در درمان افسردگی است.

همچنین در برخی کشورها مسئله خودکشی در سالمندان افسرده جدی‌تر از جوانان مبتلا به افسردگی بروز می‌کند.

باید توجه داشت که گیجی یا مشکلات توجه که توسط بیماری افسردگی ایجاد می‌شود در برخی از موارد شبیه علائم بیماری آلزایمر یا سایر بیماری‌های مغزی خود را نشان می‌دهد. همچنین تغییرات خلقی و علائم افسردگی همچنین می‌توانند توسط داروهایی که افراد سالمند برای درمان فشارخون بالا یا بیماری‌های قلبی دریافت می‌کنند ایجاد شود. پس لازم است هر یک از موارد را در صورت مشاهده با پزشک متخصص درمیان بگذارید.

مراقب افسردگی سالمندان باشید

رازهای شادی و سلامت سالمندان

 

رازهای شادی و سلامت سالمندان

بخش مهمی از رازهای شادی و سلامت سالمندان به تفریح آنها مرتبط است

 

سالمندان وقت آزاد زیادی دارند و اگر بتوانند بخشی از زمان خود را به تفریح اختصاص دهند قطعا سلامت روانی و جسمی شان تضمین خواهد شد.
داشتن تغذیه مناسب، سطح بهداشتی – درمانی کافی، داشتن مکان زندگی راحت و آسوده، امکانات مالی کافی و … موارد مهمی در زندگی سالمندان هستند که باعث ارتقای سطح روانی و جسمی و در نهایت شادی و سرزندگی آنها می شوند اما بخش مهمی از رازهای شادی و سلامت سالمندان به تفریح آنها مرتبط است که معمولا کمتر به آن توجه می شود چون اغلب ما فکر می کنیم آنها بیشتر به استراحت و محیط آرام نیاز دارند.

در حالی که سالمندان وقت آزاد زیادی دارند و اگر بتوانند بخشی از زمان خود را به تفریح اختصاص دهند قطعا سلامت روانی و جسمی شان تضمین خواهد شد. تفریحات در نظر گرفته شده برای سالمند باید انرژی و نشاط بیشتری به او بدهد؛ بدون اینکه آزار و اذیتی به او برساند.

۷ معیاری که برای انتخاب تفریح مناسب سالمندان باید در نظر گرفت
مثلا تفریحی مانند بازی شطرنج ممکن است برای سالمندی مفید و برای سالمند دیگری خسته کننده و حتی مضر باشد یا اگر به سالمندی که بیماری ریوی یا آرتروز شدید دارد توصیه کنیم هر روز پیاده روی کند، در واقع نه فقط موجب آزار او شده ایم بلکه ممکن است سلامت جسمی او را هم به خطر اندازیم. بنابراین برای انتخاب نوع تفریح سالمندان این شرایط باید در نظر گرفته شود.

۱- در نظر گرفتن وضعیت فرهنگی – اجتماعی
نوع فرهنگ و ساختار اجتماعی که فرد در آن رشد کرده، نکته بسیار مهمی است که علایق و دلبستگی های او را نمایان می کند. مثلا برای فردی که در یک خانواده مذهبی رشد کرده شاید حضور در مراسم قرآن خوانی یا مراسم مذهبی بسیار نشاط بخش باشد. چنین سالمندانی علاقه زیادی هم به سفرهای زیارتی دارند؛ بنابراین باید شرایطی به وجود آید تا با تورهای مسافرتی ارزان قیمت به سفر بروند.

تفریح های مذهبی برای افرادی که در اروپا زندگی می کنند یا سطح اعتقادی مذهبی قوی ندارند، مناسب نیست. برای این افراد به رفتن به مناطق تاریخی، طبیعت گردی، حضور در مجامع ادبی و گوش دادن به موسیقی های مورد علاقه به جای حضور در مراکز مذهبی خیلی مفرح تر است.

۲- در نظر گرفتن شرایط تحصیلی
جامعه سالمندان ما به سمتی می رود که تعداد سالمندان تحصیلکرده بیشتر شده است. برای فردی که تحصیلاتی در زمینه خاص و علاقه به مطالعه دارد، به احتمال زیاد کتاب گزینه مناسبی برای اوقات فراغت است. این افراد می توانند در مراسم ادبی و شعرخوانی حضور یابند.

در گوشه و کنار شهر و در کتابخانه ها و محافل ادبی گاهی سالمندان می توانند همتایان خود را بیابند و بدین وسیله دوستان جدیدی هم پیدا کنند. جدول حل کردن، بازی شطرنج و بازی های دیگر فکری نیز برای افراد تحصیلکرده تفریح های خوبی است.

۳- در نظر گرفتن مکان تفریحی
در کشورهای پیشرفته دنیا مراکز تفریحی برای سالمندان در محله های مختلف وجود دارد و با توجه به شرایط جسمانی سالمند نزدیکترین آنها انتخاب می شود و سالمند در ساعات و روزهایی از هفته در آنجا حضور می یابد. در کشور ما نیز چند مرکز وجود دارد و تلاش شده مراکز بیشتری دایر شود ولی تعداد این مراکز بسیار اندک است و نمی تواند جمعیت رو به رشد سالمندی کشور ما را پوشش دهد.

 

مراکز تفریحی سالمندان

ورزش برای سالمندان باعث تندرستی و سلامت جسم و روح می شود

 

۴- در نظر گرفتن شرایط اقتصادی
تفریحی که برای هر سالمندی توصیه می شود به شرایط اقتصادی او نیز بستگی دارد. سالمندی دوره ای است که کمتر کسی شاغل است. اغلب سالمندان بازنشسته اند و در بازنشستگی هم درآمد کاهش می یابد.

از یک سو، سطح هزینه ها به دلیل ناتوانی های ناشی از بیماری و هزینه های درمانی بالا می رود و از سوی دیگر، ساختار جامعه ما طوری است که والدین همچنان نقش حمایتگری خود را هنگام ازدواج فرزندان و بعد از ورود عروس و داماد و نوه ها به زندگی ایفا می کنند و این کار نیز مخارج آنها را چند برابر می کند.

در یک نظرسنجی از سالمندان پرسیده شد برای چه به مراکز ورزشی یا مراکز تفریحی مراجعه نمی کنند؟ بسیاری از آنها دلیل اصلی حضور نیافتن در چنین مراکزی را نبود امکانات مالی عنوان کردند. بنابراین بهتر است تفریحی برای سالمند در نظر گرفته شود که متناسب با شرایط اقتصادی او باشد یا هزینه ها را به حداقل برسانند.

۵- در نظر گرفتن هنر و حرفه سالمندان
بعضی از سالمندان هنر خاصی دارند، مثلا کار دستی بلد هستند. باید مراکزی تاسیس شود که سالمندان بتوانند کارهای دستی خود را به این مراکز ارائه دهند. حتی سالمندانی هستند که به کشاورزی علاقه زیادی دارند. برای این گروه باید پارک هایی را در نظر گرفت و باغبانی و کاشت گل و گیاه را برعهده سالمندان علاقمند به این کار گذاشت.

البته در مرکز کهریزک مناطقی وجود دارد که سالمندان می توانند در آن به کاشت گل و گیاه بپردازند ولی هنوز برنامه گسترده و جامعی در نقاط دیگر تهران و شهرستان ها دیده نمی شود. حتی در مرکز کهریزک نگهداری از حیوانات دست آموزی را شروع کرده اند ولی این کار باید در هر پارکی انجام شود و هر سالمندی یک حیوان دست آموز داشته باشد و از آن مراقبت کند.

سالمندان روستایی به طور خودکار و به دلیل دسترسی راحت به طبیعت و حیوان، این کار را انجام می دهند. نگهداری از حیوانات نقش درمانی هم ایفا می کند. ثابت شده سالمندان مبتلا به آلزایمر (آلزایمر خفیف) با نگهداری از حیوانات آرامش بیشتری پیدا می کنند.

۶- در نظر گرفتن فعالیت فیزیکی
ورزش برای سالمندان باعث تندرستی و سلامت جسم و روح می شود؛ بنابراین اختصاص دادن مکان هایی برای ورزش سالمندان جزو ضروریات است. بعضی از مراکز ورزشی استانداردهای لازم را ندارند و ممکن است سلامت سالمند را به خطر اندازند. مثلا کفپوش مناسبی نداشته باشند و باعث لیز خوردن سالمند و زمین خوردنش شوند.

در کشورهای توسعه یافته که تقریبا ۲۵ درصد از جمعیت آنها سالمند هستند توجه بیشتری به این طیف سنی شده است و در هر محله ای باشگاه های استانداردی وجود دارد که سالمندان همان محله می توانند در آنجا حضور یابند.

بهترین ورزش برای این گروه سنی ورزش های مقاومتی و هوازی است. توصیه می شود اگر سالمند مشکل خاصی ندارد هفته ای ۱۵۰ دقیقه برنامه فعالیتی را داشته باشد. ورزش های آرام مانند تایچی و یوگا نیز برای این طیف سنی مفید است. البته این ورزش ها هزینه بر هستند و دولت باید تمهیداتی را برای رفاه بیشتر سالمندان و استفاده از وسایل تفریحی بیندیشد و کارت های ویژه و تخفیف هایی را برای آنها در نظر بگیرد.

۷- در نظر گرفتن تجربیات سالمندان و استفاده بهینه از آن
در کشورهای شمال اروپا از تجربه های نسل قدیم استفاده بهینه می شود. آنها از سالمندان در مهد کودک ها و مدارس ابتدایی دعوت می کنند تا برای آنها از تجربه و اتفاق های گذشته تعریف کنند. این کار هم حس خوبی به سالمندان می دهد و هم بدین وسیله گسست بین نسلی از بین می رود و ۲ نسل قدیم و جدید به هم پیوند می خورند و کنار هم قرار می گیرند.

رازهای شادی و سلامت سالمندان

وسواس ها در دوران سالمندی

 

وسواس در سالمندی

جنس وسواس در سالمندی با بقیه سنین تفاوت دارد

 

شروع وسواس در سالمندی بسیار نادر است اما آنچه اهمیت دارد، این است که جنس وسواس در سالمندی با بقیه سنین تفاوت دارد چون در سالمندی به دلیل تحلیل عضلات و کم شدن توان خود فرد تبعات وسواس می تواند بدتر بروز پیدا کند.
وسواس در هر سن و سال و از هر نوعی که باشد، آزاردهنده است و از نظر روانی و جسمی فرد مبتلا را دچار مشکل می کند. منظورم از وسواس، وسواس فکری یا عملی مکرر است که به بیمار رنج و عذاب قابل ملاحظه ای تحمیل می کند؛ به گونه ای که روند زندگی فرد و روابطش مختل شود.

شروع وسواس معمولا از ۲۰ سالگی است و فقط ۱۵ درصد افراد بعد از ۳۵ سالگی به وسواس مبتلا می شوند. شروع وسواس در سالمندی بسیار نادر است اما آنچه اهمیت دارد، این است که جنس وسواس در سالمندی با بقیه سنین تفاوت دارد چون در سالمندی به دلیل تحلیل عضلات و کم شدن توان خود فرد تبعات وسواس می تواند بدتر بروز پیدا کند.

جنس وسواس در سالمندان تفاوت دارد
شیوع وسواس در سالمندی تنها یک درصد است ولی الگوی آن با وسواسی که در سنین جوانی بروز پیدا می کند، متفاوت است. بیشتر سالمندانی که دچار وسواس هستند، عمدتا وسواس شستشو و ترس از گناه دارند. از آنجایی که وسواس از سنین جوانی آغاز می شود، اگر سالمندی دچار وسواس است، قاعدتا باید شکل خفیف آن را از قبل داشته باشد. البته اگر تازه وسواس در فرد سالمند ظاهر شده، به این دلیل است که ممکن است اتفاقی در زندگی اش افتاده باشد که تحملی برایش سخت بوده و یکباره دچار وسواس شده  است.

همچنین ممکن است فرد از دوره جوانی وسواس داشته ولی خیلی جدی نبوده است ولی رد سالمندی به صورت تشدید یافته بروز پیدا می کند. علاوه بر اینها، اگر در دوره سالمندی شاهد ابتلا به وسواس باشیم، می توانیم با کمی جستجو دریابیم یک بیماری جسمی عامل وسواس است. البته منظورم بیماری هایی است که مغز را درگیر می کند؛ مثل سکته مغزی، تومور مغزی یا مسمومیت هایی که در اثر موادی مانند حشره کش ها ایجاد می شود و در مغز تاثیر می گذارد. شروع اختلال های شناختی یا زوال مغز نیز می تواند در بروز وسواس در سالمندی نقش داشته باشد.

وسواس به تنهایی نمی آید!
یکی از مشکلاتی که وسواس می تواند برای سالمندان ایجاد کند، این است که وسواس معمولا با بیماری های دیگری همراه است. جالب است بدانید وسواس در ۶۷ درصد موارد با افسردگی اساسی همراه است. حتی ممکن است با ترس اجتماعی نیز همراه باشد که در این صورت عملکرد فرد مختل می شود به گونه ای که گوشه گیرتر می شود و بیرون رفتن از خانه برایش مشکل خواهد شد.
از سوی دیگر، همان طور که گفتیم، سالمندان بیشتر به وسواس شستشو و ترس از گناه مبتلا می شوند؛ به صورتی که به دنبال وسواس فکری با تصور اینکه آلودگی در اطراف وجود دارد، مدام در فکر شستشو هستند تا اضطرابشان از این طریق کم شود. وسواس ترس از گناه نیز به شکلی بروز پیدا می کند که فکرهای وسواس گونه در مورد گناه مدام افراد را آزار می دهد و به صورت جبرانی ممکن است ذکرهای طولانی بگویند یا مدام در حال عبادت باشند و یا به صورت اغراق آمیز صدقه دهند. در حقیقت، با این کارها فرد می خواهد احساس گناهش و اضطرابش را کم کند.

 

درمان فوری وسواس در دوران سالمندی

بهتر است برای درمان وسواس در سالمندی حتما به پزشک مراجعه کنید

 

علایم وسواس در طول زمان کم و زیاد است
وسواس یک بیماری مزمن است و اگر تنها ۳۰ درصد به درمان پاسخ دهد، ما ادعا می کنیم فرد به درمان پاسخ داده است چون با ۳۰ درصد پاسخ به درمان نیز کیفیت زندگی فرد بالا می رود.

نکته مهم دیگر این است که سیر بیماری وسواس درازمدت است و معمولا از ۲۰ سالگی شروع می شود و ممکن است اگر درمان نشود تا سالمندی نیز ادامه پیدا کند ولی در طول زمان، علایم بیماری وسواس کم و زیاد می شود. درمان وسواس در سالمندی نیز همانند سایر سنین، روان درمانی به کمک دارودرمانی است و با توجه به اینکه وسواس در چه موقعیتی تشدید می شود، تکنیک هایی به مبتلایان آموخته می شود تا به کمک آن بتوانند اضطرابشان را کم کنند.

مثلا به کمک یک تکنیک رفتاری- شناختی وقتی فکر وسواس به سراغشان می آید مدام این رفتار را با خودشان تکرار کنند تا اثرش از بین برود و برایشان تکراری شود.

ضرورت درمان فوری وسواس در دوران سالمندی
ممکن است بسیاری از سالمندان به دلیل تفکرات سنتی شان برای درمان وسواس پیش پزشک نروند و اطرافیانشان دنبال راهی باشند که به آنها کمک کنند. باید بدانید هیچ گونه کمکی نمی توانید به این سالمندان داشته باشید جز اینکه آنها را تنها نگذارید.

پس حتما آنها را مجاب کنید پیش پزشک بروند چون در سالمندی توان جسمی افراد کمتر می شود اگر قرار باشد مدام در حال شستشو باشند هم توانشان کمتر می شود و زودتر به انواع بیماری ها مبتلا می شوند و هم بیشترین آسیبی که می بینند مربوط به پوستشان است. این اتفاق خیلی مهم است چون در سنین سالمندی پوست دچار خشکی و با وسواس خشکی پوست بیشتر می شود. بنابراین بهتر است برای درمان وسواس حتما به پزشک مراجعه کنید.

 

وسواس ها در دوران سالمندی

نشانه ها و عوامل ایجاد عفونت ریوی در سالمندان را بشناسید

 

عفونت ریوی, علل عفونت ریوی در سالمندان, نشانه های عفونت ریوی در سالمندان

سالمندان بیشتر از جوانان در معرض خطر عفونت های ریوی هستند